Mooi debuut.

Hier kom ik weg – Annette Maas.

Tijdens de boekenweek was ik weer een weekje in Nederland om naast mij aan de stad Groningen te laven, familie en vrienden in stad en provincie te bezoeken en mij in de boekenwinkels te laten verrassen door boeken die niet op mijn lijstje staan zoals het boek van Annette Maas.

Haar debuut “Hier kom ik weg” (hier kom ik vandaan) sprong allereerst in het oog door de mooie omslagillustratie van Paul de Bie en de titel die op mij Gronings overkwam. Dat bleek te kloppen want Annette Maas is opgegroeid in Winschoten en het boek bleek daar voor een deel over te gaan, hetgeen mijn nieuwsgierigheid als geëmigreerde Groninger natuurlijk prikkelde. Na even snel een paar regels gelezen te hebben vond ik het de moeite waard om dit boek aan te schaffen en ik heb het nu in twee zittingen uitgelezen.

Ik ben zelf geboren stadjer (geboren in de stad Groningen) en opgegroeid in Hoogezand-Sappemeer. Mijn ouders waren beiden geen Groningers, dus dat heb ik met de hoofdpersoon gemeen want de moeder van Simone komt uit Den Haag en de vader uit Limburg. Mijn vader kwam uit Rotterdam en mijn moeder uit Surhuisterveen in Friesland. Mijn vader had tijdens zijn lange verblijf in stad en provincie Groningen echter wel een behoorlijk Gronings accent opgedaan en gooide er af en toe ook wel wat Groningse kreten uit net als mijn moeder die daarnaast ook de Friese taal beheerste en dit met haar familie uit Friesland sprak. Bij ons thuis werd echter geen Gronings gesproken. Ook dat heb ik met de hoofdpersoon gemeen. Ik heb voor de Sociale Academie mijn lange derdejaarsstage in Winschoten gelopen in een huis voor kinderen met een verstandelijke beperking waarna ik er nog wat invalwerk heb gedaan. Ook kwam ik jaren voor die tijd vanwege een vriendinnetje een enkele keer in de discotheek Nightfever waar ik overigens geen zak aanvond. Ik voelde me meer thuis in bijvoorbeeld de Kar, Simplon en Vera in Groningen, maar ik ken Winschoten uit die tijd dus een beetje. Het enige dat ik niet met haar gemeen heb is dat ik me altijd in Groningen heb thuisgevoeld alhoewel ik wel naar Ierland ben geëmigreerd en daar inmiddels 17 jaar woon. Ik voel mij nog steeds Groninger en het Groninger landschap voelt nog steeds als thuis. Toch voel ik haar ontheemding ook wel wat want er is in de loop der jaren natuurlijk veel veranderd. Nederland in het algemeen begint steeds meer eenheidsworst te worden met dezelfde soort winkelcentra en nieuwbouw, doch dit terzijde.

De hoofdpersoon uit het boek, Simone, weet het allemaal niet meer. Ze zit niet zo lekker in haar vel, heeft gebrek aan zelfwaardering en gaandeweg komen we er achter dat dit voor een deel met haar jeugd en de verhouding met haar ouders, de verhouding tussen haar ouders onderling en onzekerheid over haar identiteit heeft te maken. Vooral de invloed van de figuurlijk en later letterlijk afwezige moeder blijkt. Het hier en nu met Simone’s onzekerheid wordt afgewisseld door jeugdherinneringen uit Winschoten en in het tweede deel van het boek gaat ze, met een opdracht,  terug naar de plaats waar haar jeugd plaatsvond. Ik zeg bewust plaatsvond want het is bijna of Simone er zelf vaak niet helemaal bij was en door de plaatselijke jeugd als buitenstaander wordt gezien. Toch is het landschap in haar genesteld en voelt ze het als een thuiskomen. Er volgen mooie landschapsbeschrijvingen en je voelt de liefde die de hoofdpersoon (en hoogstwaarschijnlijk ook de schrijver) voor het Oost-Groninger landschap heeft.

Met boeken kan het zijn als met kleding: soms zit het gewoon meteen lekker en dat had ik met dit boek. Het voelde meteen goed. Dat heeft veel te maken met de manier waarop Annette Maas schrijft. Het valt op dat ze wel veel korte zinnen gebruikt maar ze weet heel goed sfeer neer te zetten en dat vind ik het belangrijkst. Het is alsof je naar scenes uit een film zit te kijken. Ondanks dat Simone zich niet erg goed voelt wordt het boek nergens zwaar. Bo van Houwelingen van de Volkskrant vindt dat er meer humor in het boek moet. Wat een flauwekul. De humor is subtiel en soms verwerkt in een opmerking in het Gronings, maar misschien moet je Groninger zijn om dat te zien. Ik kon sommige Groningse zinnen in mijn hoofd horen en zat dan met een glimlach om mijn lippen.

Een perfect boek is het niet. Er zit een irritante slordigheid in die gemakkelijk te voorkomen was geweest als ze even had gecheckt. Ze gebruikt het woord tellenlikker voor mensen uit Winschoten wat tellerlikker moet zijn. Teller is een woord voor bord (ook in het Duits) en dus niet tellen. Ik irriteerde me ook aan de naam van de vriend van Simone die zwart haar heet en Raaf heet. Wat een irritante rotnaam. Die past meer bij een middelmatige fantasyroman. Maar goed, dat was haar keuze en mijn persoonlijke irritatie. Gelukkig kwam hij niet al te veel in het boek voor. Wat me opviel was dat een aantal van de brieven die Simone’s moeder heeft geschreven in het boek openbaar worden gemaakt terwijl ze aan het eind van het boek nog dicht zijn en Simone ze nooit heeft gelezen. Het is net of de moeder ze aan het schrijven is maar er is alleen de brief en de moeder komt verder daarvoor of daarna niet in beeld.

Naast wat slordigheden en (persoonlijke) kleine irritaties is het een prima boek en een mooi debuut dat ik met veel plezier heb gelezen. Een deel van dat plezier zit natuurlijk in mijn eerder genoemde persoonlijke achtergrond. Het feest der herkenning zullen we maar zeggen en ik ben benieuwd om te zien of andere lezers die geen persoonlijke band met Groningen hebben dit boek net zo kunnen waarderen. Schrijven kan ze, dus daar zal het niet aan liggen. Ik ben benieuwd naar haar volgende boek.

hier kom ik weg

Het boek met de mooie illustratie van Paul de Bie.

hotel Victoria

Het hotel waar Simone logeert wanneer ze weer terug naar Winschoten gaat.

Winschoten 't Pleintje

‘t Pleintje: de kroeg waar de tiener Simone op the Cure danste. Nu weer geopend als Het Pleintje.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s